Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα βρίσκεται και πάλι αντιμέτωπη με ερωτήματα σχετικά με το αν θα μπορούσε να συμβάλει στη στήριξη της γαλλικής αγοράς ομολόγων, μετά την εκτίναξη των αποδόσεων στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων δύο και πλέον δεκαετιών.
Τα επίμονα υψηλά ελλείμματα και το χρέος —που πλέον συγκαταλέγονται στα υψηλότερα της ευρωζώνης ως ποσοστό του ΑΕΠ— έχουν ως αποτέλεσμα οι επενδυτές να απαιτούν ολοένα και μεγαλύτερο ασφάλιστρο κινδύνου για να διακρατούν γαλλικά κρατικά ομόλογα.
Παράλληλα, με την ακροδεξιά να προηγείται στις δημοσκοπήσεις ενόψει των προεδρικών εκλογών του επόμενου έτους, ο Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν φαίνεται απρόθυμος ή ανήμπορος να προωθήσει τη δημοσιονομική εξυγίανση που απαιτείται για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης.
Στη συνέχεια εξετάζονται οι επιλογές της ΕΚΤ για τη στήριξη της Γαλλίας και τυχόν άλλων χωρών της ευρωζώνης που πλήττονται από το φαινόμενο της μετάδοσης της κρίσης.
Τι θα μπορούσε να κάνει η ΕΚΤ για τη Γαλλία;
Το Μέσο Προστασίας της Μετάδοσης (TPI) της ΕΚΤ επιτρέπει στην τράπεζα να αγοράζει απεριόριστο αριθμό ομολόγων από οποιαδήποτε χώρα της ευρωζώνης αντιμετωπίζει «αδικαιολόγητη και άτακτη» σύσφιξη των συνθηκών χρηματοδότησής της.
Το ασφάλιστρο κινδύνου που απαιτούν οι επενδυτές για να διακρατούν γαλλικά αντί για γερμανικά κρατικά ομόλογα έχει αυξηθεί κατακόρυφα τον τελευταίο μήνα, φτάνοντας αυτή την εβδομάδα στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 14 ετών, περίπου στις 131 μονάδες βάσης.
Άρα, θα παρέμβει η ΕΚΤ;
Μάλλον όχι.
Τελικά, η απόφαση ανήκει στο Διοικητικό Συμβούλιο. Ωστόσο, η Γαλλία δεν πληροί ορισμένα βασικά κριτήρια, γεγονός που καθιστά μια παρέμβαση της ΕΚΤ νομικά αμφιλεγόμενη.
Καταρχάς, η κίνηση της αγοράς τροφοδοτείται από ανησυχίες για τα δημόσια οικονομικά και την πολιτική αναταραχή —συμπεριλαμβανομένης της αβεβαιότητας γύρω από τις εκλογές του επόμενου έτους—, γεγονός που καθιστά δύσκολο να χαρακτηριστεί αδικαιολόγητη.
Τα περιθώρια απόδοσης (spreads) έναντι των γερμανικών ομολόγων —που αποτελούν το de facto σημείο αναφοράς για την ευρωζώνη— έχουν αυξηθεί απότομα, αλλά με σχετικά ελεγχόμενα βήματα και σε συνάρτηση με τη ροή των ειδήσεων, πράγμα που σημαίνει ότι είναι επίσης δύσκολο να τεκμηριωθεί ότι η άνοδος αυτή είναι άτακτη.
Η Γαλλία τελεί ήδη υπό τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς δεν πληροί ένα βασικό κριτήριο της ΕΚΤ. Δεδομένου μάλιστα ότι το φετινό δημοσιονομικό έλλειμμα του 5,4% αναμένεται να μειωθεί μόλις στο 5% το επόμενο έτος, είναι δύσκολο να υποστηριχθεί ότι η χώρα εφαρμόζει τις «υγιείς και βιώσιμες μακροοικονομικές πολιτικές» που απαιτεί η ΕΚΤ.
Ακόμη και ο Εμανουέλ Μουλάν, επικεφαλής της γαλλικής κεντρικής τράπεζας, έχει προειδοποιήσει να μην ποντάρει κανείς σε μια παρέμβαση διάσωσης από την ΕΚΤ.
Η ΕΚΤ άφησε πάντως ένα περιθώριο ελιγμού, επισημαίνοντας ότι τα εν λόγω κριτήρια αποτελούν απλώς ένα «στοιχείο» για τη λήψη αποφάσεων και θα «προσαρμόζονται δυναμικά» ανάλογα με τους κινδύνους που ανακύπτουν.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής, κανένα στέλεχος της ΕΚΤ που διαμορφώνει τη νομισματική πολιτική δεν έχει προτείνει ότι η τράπεζα θα πρέπει να συνδράμει τη Γαλλία.
Είναι ακραία η πρόσφατη κίνηση της αγοράς;
Η γαλλική κίνηση είναι σημαντική, αλλά όχι πρωτοφανής για την ευρωζώνη.
Όταν θεσπίστηκε το TPI το 2022, ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Ιταλίας υποστήριξε ότι τα περιθώρια απόδοσης (spreads) των ιταλικών ομολόγων —που υπερέβαιναν κατά 200 μονάδες βάσης τις αποδόσεις του γερμανικού χρέους— ήταν αδικαιολόγητα και δεν θα έπρεπε να ξεπερνούν τις 150 μονάδες βάσης. Ωστόσο, η ΕΚΤ δεν υποχώρησε και, μέχρι σήμερα, το TPI δεν έχει ενεργοποιηθεί ποτέ.
Στη συνέχεια, τα ιταλικά spreads υποχώρησαν και διατηρήθηκαν σαφώς κάτω από τις 100 μονάδες βάσης κατά τη διάρκεια του τρέχοντος έτους, μέχρι που η μετάδοση της αναταραχής από τη Γαλλία ώθησε το spread στις 110 μονάδες βάσης αυτή την εβδομάδα.
Τι γίνεται με τη μετάδοση;
Η ΕΚΤ θα μπορούσε να διαθέτει τη νομική εξουσιοδότηση να συνδράμει άλλες χώρες, εάν αυτές υποστούν μια άτακτη και αδικαιολόγητη αύξηση του κόστους δανεισμού λόγω της αναταραχής στη Γαλλία.
«Ένα πιο ισχυρό επιχείρημα υπέρ του TPI θα ήταν η διεύρυνση των περιθωρίων απόδοσης (spreads) που υποδηλώνει φαινόμενα μετάδοσης της κρίσης σε διάφορες χώρες της ευρωζώνης», δήλωσε ο οικονομολόγος της ING, Κάρστεν Μπρέτσκι.
«Ωστόσο, ακόμη και σε αυτή την περίπτωση, το TPI δεν θα χρειαζόταν να αποτελεί την πρώτη επιλογή. Η ΕΚΤ θα μπορούσε αρχικά να σταματήσει την ποσοτική σύσφιξη και να επανεπενδύσει τα έσοδα από τα ομόλογα που λήγουν, κατά την κρίση της».
Πράγματι, η ΕΚΤ έχει υποστηρίξει στο παρελθόν ότι οι αγορές ομολόγων αποτελούν ισχυρό εργαλείο για τη σταθεροποίηση των χρηματοπιστωτικών αγορών σε περιόδους πίεσης.
Πέραν της Ιταλίας, τα περιθώρια απόδοσης (spreads) διευρύνθηκαν απότομα τις τελευταίες ημέρες για αρκετές χώρες που θεωρούνται πιο ευάλωτες. Στην περίπτωση της Ελλάδας, το περιθώριο διευρύνθηκε στις 95 μονάδες βάσης την Πέμπτη, ενώ για το Βέλγιο αυξήθηκε στις 80 μονάδες βάσης. Μικρές αυξήσεις καταγράφηκαν επίσης στην Πορτογαλία και την Ισπανία.
- Reuters
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της - στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.