Τι προβλέπει το Προσχέδιο που κατατίθεται τη Δευτέρα στη Βουλή. Η μεγαλύτερη αβεβαιότητα είναι το κόστος της ενέργειας. Το Προσχέδιο έχει καταρτιστεί με παραδοχή για μέση τιμή πετρελαίου Brent στα 95 δολάρια το βαρέλι.
Από τις συμπληγάδες της ακρίβειας και της ενεργειακής κρίσης θα περάσει ο Προϋπολογισμός του 2027, το Προσχέδιο του οποίου καταθέτει τη Δευτέρα το μεσημέρι στη Βουλή ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης.
Ο οδικός χάρτης της κυβέρνησης για την οικονομία προβλέπει, σύμφωνα με πληροφορίες, ότι το 2026 η ανάπτυξη «αντέχει» στη διεθνή κρίση και διατηρείται στο 2%. Ενώ ακόμα μεγαλύτερη ανάπτυξη θα έχει η οικονομία το 2027, ακόμα και αν ο πόλεμος και η κρίση συνεχιστούν.
- Πληθωρισμός Σεπτεμβρίου: Εκτίναξη στο 5,1% με άνοδο-φωτιά 25,4% στην ενέργεια
Από την άλλη, βαριά θα είναι η σκιά και πίεση του πληθωρισμού: με βάση το Προσχέδιο Προϋπολογισμού, το 2027 επιβραδύνεται σε περίπου 2,5% ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των τιμών, από σχεδόν 4% που εκτιμάται πως θα φτάσει το 2026 –έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για 3,2% πριν τρεις μήνες και αρχικής πέρυσι 2,2%. Ενώ, παρά τα συνεχή μέτρα στήριξης (1,2 δισ. για το 2026 και επιπλέον 2,2 δισ. για το 2027) αναμένεται ισχυρό πρωτογενές πλεόνασμα, υψηλότερο από 3% του ΑΕΠ και για εφέτος και για την επόμενη χρονιά.
- Στη γωνία του κάδρου αλλά με την πλάτη στον τοίχο…
Βασικά μεγέθη
Σύμφωνα με πληροφορίες του -, το τελικό σενάριο περιγράφει την ανάπτυξη στο 2% για το 2026 και «λίγο υψηλότερη» για το 2027. Αυτό μεταφράζεται σε μέσω δωδεκάμηνο ρυθμό αύξησης του πληθωρισμού κοντά στο 2,2%-2,3% για το επόμενο έτος.
Η ίδια λογική ισχύει και για τον πληθωρισμό. Οι πληροφορίες κάνουν λόγο για πληθωρισμό περίπου 3,8%-3,9% για εφέτος. Ενώ για το 2027, οι εκτιμήσεις παραπέμπουν σε αποκλιμάκωση στο 2,4%-2,6%. Ωστόσο το περιθώριο για παρεκκλίσεις παραμένει ανοιχτό λόγω της ενεργειακής αβεβαιότητας.
- Ενεργειακή ακρίβεια: Οι επιστολές που πιέζουν τις Βρυξέλλες για αποφάσεις
Ανάπτυξη με λιγότερη κατανάλωση
Η αναπτυξιακή εικόνα του 2027 στηρίζεται σε δύο βασικούς μοχλούς: τις επενδύσεις και τη συνέχιση της ιδιωτικής κατανάλωσης σε υψηλά επίπεδα.
Η κατανάλωση, πάντως, προβλέπεται να χάσει ελαφρώς ταχύτητα. Οι πληροφορίες που είχαν γίνει γνωστές αναφέρουν ρυθμό 1,5% το 2027, έναντι 1,6% φέτος. Η διαφορά είναι μικρή, αλλά αποτυπώνει την πίεση που εξακολουθεί να δέχεται το διαθέσιμο εισόδημα από τις ανατιμήσεις.
Αντίθετα, οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών αναμένεται να κινηθούν δυναμικότερα, με αύξηση 4,2% το 2027. Στη βελτίωση της εικόνας συμβάλλουν ο τουρισμός και η βιομηχανία, ενώ ανοδικά θα κινηθούν και οι εισαγωγές.
- Προϋπολογισμός ΕΕ: Μέτωπο 17 χωρών -και της Ελλάδας- κατά των περικοπών σε συνοχή και γεωργία
«Κλειδί» για την Ανάπτυξη αποτελεί το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Καθώς η συνεισφορά του Ταμείου Ανάκαμψης περιορίζεται σταδιακά, ο επενδυτικός ρυθμός θα στηριχθεί περισσότερο στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το 2027 προβλέπεται να διοχετευθούν στην οικονομία 11 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 4 δισ. ευρώ από εθνικούς πόρους και 7 δισ. ευρώ από συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα. Η κίνηση αυτή έχει διπλή σημασία: από τη μία, διατηρεί τη δημοσιονομική στήριξη της οικονομίας μετά το ΤΑΑ. Από την άλλη, καθιστά το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων βασικό εργαλείο για τη διατήρηση της ανάπτυξης στο επίπεδο που προβλέπει ο σχεδιασμός.
Πλεόνασμα έως 3,3% και χώρος για νέα μέτρα
Στο δημοσιονομικό σκέλος, το Προσχέδιο προβλέπει ότι το πρωτογενές πλεόνασμα κινείται σταθερά άνω του 3% του ΑΕΠ. Κατά πληροφορίες από αρμόδιες πηγές, εξετάζεται στόχος 3,3% για το 2026 και έως 3,5% για το 2027.
Για το 2027 οι κρατικές δαπάνες θα φτάσουν στα 130 δισ. ευρώ καθώς, παρά το πλεόνασμα, οι ευρωπαϊκοί κανόνες απαγορεύουν μεγαλύτερη αύξησή τους (κατά 3% το 2027, έναντι 3,1% φέτος). Το περιθώριο αυτό συνδέεται με την ισχυρή πορεία των φορολογικών εσόδων, ιδίως από τον ΦΠΑ.
Το ενεργειακό ρίσκο παραμένει
Η μεγαλύτερη αβεβαιότητα δεν αφορά την ανάπτυξη, αλλά το κόστος της ενέργειας. Το Προσχέδιο έχει καταρτιστεί, σύμφωνα με τις πληροφορίες, με παραδοχή για μέση τιμή πετρελαίου Brent στα 95 δολάρια το βαρέλι.
Πρόκειται για σημαντικά υψηλότερη παραδοχή από την αναθεωρημένη εκτίμηση των 82 δολαρίων για το 2026 και πολύ υψηλότερη από τα 64 δολάρια με τα οποία είχε σχεδιαστεί αρχικά ο φετινός Προϋπολογισμός.
Μια νέα άνοδος των τιμών του πετρελαίου ή διαταραχές στις διεθνείς ενεργειακές ροές θα μπορούσαν να κρατήσουν τον πληθωρισμό υψηλότερα από τις προβλέψεις, να μειώσουν την πραγματική αγοραστική δύναμη και να δυσκολέψουν την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων.
Χρέος και ανεργία σε καθοδική πορεία
Στο κοινωνικό πεδίο, η ανεργία προβλέπεται να υποχωρήσει στο 7,9% το 2027 από 8,3% φέτος, σύμφωνα με τη Έρευνα Εργατικού Δυναμικού της ΕΛΣΤΑΤ.
Παράλληλα, το δημόσιο χρέος συνεχίζει την αποκλιμάκωσή του. Ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ προβλέπεται να μειωθεί από 136,8% το 2026 σε 134,4% το 2028, ενώ ο σχεδιασμός προβλέπει υποχώρηση κάτω από 120% το 2029 και κάτω από 110% έως το 2031.
Στην πορεία αυτή συμβάλλουν οι πρόωρες αποπληρωμές συνολικού ύψους 12,84 δισ. ευρώ. Σε αυτές περιλαμβάνονται η εξόφληση 6,94 δισ. ευρώ από τα διμερή δάνεια του πρώτου προγράμματος στήριξης, η αποπληρωμή 2,5 δισ. ευρώ προς τον EFSF, η μείωση των εντόκων γραμματίων κατά 1,2 δισ. ευρώ και η πρόωρη εξόφληση ομολογιακού δανείου περίπου 2,2 δισ. ευρώ.