Η βασική ανησυχία μετατοπίζεται πλέον στην προσιτότητα της κατοικίας, καθώς οι τιμές έχουν αυξηθεί σημαντικά ταχύτερα από τα εισοδήματα, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα και στις τουριστικές περιοχές.
Η ισχυρή ανάκαμψη της εγχώριας αγοράς κατοικίας τα τελευταία χρόνια δεν συνοδεύεται από την πιστωτική επέκταση που είχε χαρακτηρίσει την περίοδο πριν από την κρίση, περιορίζοντας έτσι τους κινδύνους για τους ισολογισμούς των τραπεζών, όπως υποστηρίζει σε ανάλυσή της η DBRS. Αντίθετα, η βασική ανησυχία μετατοπίζεται πλέον στην προσιτότητα της κατοικίας, καθώς οι τιμές έχουν αυξηθεί σημαντικά ταχύτερα από τα εισοδήματα, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα και στις τουριστικές περιοχές.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι οι τρέχουσες συνθήκες δεν δημιουργούν συστημική ευπάθεια για τον τραπεζικό κλάδο, υπό την προϋπόθεση ότι θα διατηρηθούν οι συντηρητικοί όροι χορήγησης στεγαστικών δανείων και θα παραμείνει περιορισμένη η μόχλευση των νοικοκυριών.
Η εικόνα αυτή διαφοροποιεί ουσιαστικά τη σημερινή αγορά από εκείνη της προ κρίσης περιόδου. Οι τιμές των κατοικιών έχουν ανακάμψει δυναμικά από το χαμηλό του 2017, μετά τη βαθιά διόρθωση που προκάλεσε η δημοσιονομική και τραπεζική κρίση. Σύμφωνα με την DBRS, η ανάκαμψη στηρίχθηκε στην οικονομική ανάκαμψη, τη βελτίωση της αγοράς εργασίας, τις ξένες επενδύσεις και τις επίμονες ανισορροπίες μεταξύ προσφοράς και ζήτησης.
Οι τιμές ανεβαίνουν, τα στεγαστικά παραμένουν χαμηλά
Το στοιχείο που διαφοροποιεί τον τρέχοντα κύκλο είναι ότι η άνοδος των τιμών δεν συνοδεύεται από αντίστοιχη έκρηξη της στεγαστικής πίστης. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος που επικαλείται η DBRS, τα νέα στεγαστικά αυξήθηκαν κατά 50% σε ετήσια βάση το 2025, ενώ στο διάστημα Ιανουαρίου – Ιουλίου 2026 σχεδόν διπλασιάστηκαν σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Παρά την ανάκαμψη αυτή, ωστόσο, το συνολικό υπόλοιπο των στεγαστικών δανείων παραμένει σημαντικά χαμηλότερα από το υψηλό του 2009.
Η διαφορά είναι κρίσιμη για το τραπεζικό σύστημα. Πριν από την κρίση, η ταχεία πιστωτική επέκταση είχε λειτουργήσει ως βασικός μοχλός της ανόδου της αγοράς κατοικίας. Σήμερα, η DBRS βλέπει μια αγορά που κινείται περισσότερο από τη ζήτηση για ακίνητα, τις ξένες επενδύσεις και τους περιορισμούς στην προσφορά και λιγότερο από την υπερβολική μόχλευση των νοικοκυριών. Παράλληλα, το ελληνικό νοικοκυριό έχει απομοχλευθεί σημαντικά. Ο λόγος δανεισμούς των νοικοκυριών προς το ΑΕΠ έχει υποχωρήσει περίπου στο 38% το 2025, από περίπου 67% το 2012, ενώ ο λόγος χρέους προς εισόδημα είχε μειωθεί περίπου στο 58% περίπου το 2024, έναντι 98% μία δεκαετία νωρίτερα.
Στην εξίσωση μπαίνει και η πιο αυστηρή πολιτική των τραπεζών στα δάνεια. Η DBRS επισημαίνει ότι τα πιστωτικά κριτήρια έχουν σταθεροποιηθεί σε σαφώς πιο πειθαρχημένα επίπεδα σε σχέση με την περίοδο πριν από την κρίση, ενώ οι τράπεζες δεν εμφανίζουν σήμερα τάση χαλάρωσης. Μάλιστα, στο δεύτερο τρίμηνο του 2026 ανέμεναν ότι τα κριτήρια για τα στεγαστικά θα παρέμεναν ουσιαστικά αμετάβλητα.
Ενδεικτικό είναι και το μέσο δάνειο προς αξία των νέων στεγαστικών. Το LTV διαμορφώθηκε στο 64,8% το 2025, από 60,9% το 2024 και 63,7% το 2021, επίπεδο που η DBRS χαρακτηρίζει συντηρητικό και το οποίο προϋποθέτει σημαντική συμμετοχή του δανειολήπτη στη χρηματοδότηση της αγοράς. Για τις τράπεζες αυτό λειτουργεί ως πρόσθετη δικλείδα ασφαλείας. Η άνοδος των αξιών των ακινήτων ενισχύει την κάλυψη των εξασφαλίσεων, ενώ τα χαμηλότερα επίπεδα μόχλευσης περιορίζουν την πιθανότητα ένα σοκ στις τιμές ή στο διαθέσιμο εισόδημα να μετατραπεί σε ευρεία επιδείνωση της ποιότητας του στεγαστικού χαρτοφυλακίου.
«Καμπανάκι» για την προσιτότητα
Το πρόβλημα, σύμφωνα με την DBRS, βρίσκεται πλέον αλλού. Οι τιμές των κατοικιών έχουν αρχίσει να απομακρύνονται αισθητά από τα εισοδήματα των νοικοκυριών. Η Τράπεζα της Ελλάδος αποτυπώνει με σαφήνεια ότι το 2025 οι τιμές των διαμερισμάτων ξεπέρασαν κατά 7% την προηγούμενη κορυφή του 2008. Την ίδια στιγμή, ο δείκτης τιμών κατοικιών προς εισόδημα του ΟΟΣΑ διαμορφώθηκε στο 109,5 το 2025, πλησιάζοντας την προηγούμενη κορυφή του 114,1 το 2012. Η εξέλιξη αυτή σημαίνει ότι η συζήτηση για την αγορά κατοικίας έχει μετακινηθεί από το ερώτημα «κινδυνεύουν οι τράπεζες από μια νέα φούσκα;» στο ερώτημα «μπορούν τα νοικοκυριά να αγοράσουν σπίτι;», σύμφωνα με τη DBRS.
Η DBRS θεωρεί ότι η συνέχιση της ανόδου των τιμών με ρυθμούς υψηλότερους από την αύξηση των εισοδημάτων θα μπορούσε σταδιακά να περιορίσει τον όγκο των συναλλαγών και να επιβαρύνει την εγχώρια ζήτηση. Ωστόσο, η περιορισμένη προσφορά κατοικιών, το ραγδαίο ενδιαφέρον ξένων επενδυτών, οι σχετικά ισχυρές μακροοικονομικές συνθήκες και τα συντηρητικά πιστωτικά κριτήρια μειώνουν, κατά την εκτίμησή της, την πιθανότητα μιας απότομης διόρθωσης στην αγορά.

