Την ώρα που νοικοκυριά και επιχειρήσεις πληρώνουν ακριβότερα την ενέργεια, οι μεγαλύτερες διεθνείς πετρελαϊκές βρίσκονται αντιμέτωπες με ένα διαφορετικό πρόβλημα: πώς θα αξιοποιήσουν τα δισεκατομμύρια που προσθέτει στα κέρδη τους ο πόλεμος στο Ιράν.
Η ExxonMobil, η Shell, η Chevron, η TotalEnergies και η BP κατέγραψαν συνολικά περισσότερα από 75 δισ. δολάρια προσαρμοσμένων κερδών στο πρώτο εξάμηνο του 2026, έναντι περίπου 43 δισ. δολαρίων την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Η αύξηση κατά 75% μεταφράζεται σε περίπου 32 δισ. δολάρια πρόσθετων κερδών, ενώ οι ελεύθερες ταμειακές ροές τους σχεδόν διπλασιάστηκαν.
Αυτό είναι το «δίλημμα των 32 δισ. δολαρίων» που περιγράφουν οι Financial Times σε ρεπορτάζ του Μάλκολμ Μουρ: καθώς πλησιάζουν οι ανακοινώσεις αποτελεσμάτων τρίτου τριμήνου, οι επενδυτές περιμένουν να μάθουν πόσα από τα έκτακτα οφέλη θα επιστρέψουν στους μετόχους και πόσα θα χρηματοδοτήσουν την επόμενη ημέρα των ομίλων.
Το ενεργειακό σοκ που γέμισε τα ταμεία
Σύμφωνα με τους FT, οι τιμές του αργού διαμορφώνονται κατά μέσο όρο περίπου ένα τρίτο υψηλότερα από πέρυσι, καθώς παρατείνεται ο πόλεμος των ΗΠΑ με το Ιράν και οι διαταραχές στις ενεργειακές αγορές.
Από την έναρξη της σύγκρουσης τον Φεβρουάριο, οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου έχουν αυξηθεί κατά 155%, ενώ οι τιμές του diesel έχουν σχεδόν διπλασιαστεί. Παράλληλα, τα τμήματα εμπορίας των πετρελαϊκών έχουν εξασφαλίσει ιδιαίτερα υψηλές αποδόσεις.
Η εικόνα θυμίζει το 2022, όταν η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία πυροδότησε την ευρωπαϊκή ενεργειακή κρίση και τα κέρδη των πέντε ομίλων αυξήθηκαν κατά 125%. Αυτή τη φορά, επισημαίνει η εφημερίδα, οι εταιρείες έχουν μέχρι στιγμής αποφύγει την επιβολή έκτακτων φόρων στα απροσδόκητα κέρδη τους.
BP: Πρώτα η αποκατάσταση του ισολογισμού
Για την BP, η προτεραιότητα είναι ήδη σαφής. Η εταιρεία ανακοίνωσε αυτή την εβδομάδα ότι θα αξιοποιήσει την ενίσχυση των ταμειακών της ροών για να μειώσει το χρέος και άλλες υποχρεώσεις της κατά 9–10 δισ. δολάρια στο τρίτο τρίμηνο, προχωρώντας ταχύτερα από τους στόχους της.
Η νέα διευθύνουσα σύμβουλος, Μεγκ Ο’Νιλ, έχει ξεκαθαρίσει ότι η αποκατάσταση του επιβαρυμένου ισολογισμού προηγείται της αύξησης των δαπανών.
«Δεν είναι τώρα η στιγμή να αυξήσουμε τις δαπάνες μας», δήλωσε σε ενεργειακό φόρουμ στο Λονδίνο, υπογραμμίζοντας ότι η εταιρεία πρέπει να παραμείνει προσηλωμένη στην οικονομική της εξυγίανση, χωρίς να παρασύρεται από τις υψηλές τιμές.
Η στάση αυτή αντανακλά έναν ευρύτερο προβληματισμό: κανείς δεν γνωρίζει πόσο θα διαρκέσει ο πόλεμος ούτε για πόσο οι τιμές θα διατηρηθούν στα σημερινά επίπεδα.
TotalEnergies και Chevron: Τα χρήματα στους μετόχους
Η TotalEnergies έδωσε διαφορετική έμφαση, δεσμευόμενη τον περασμένο μήνα για ετήσια αύξηση των μερισμάτων έως το 2030 και περισσότερες επαναγορές μετοχών.
Ο διευθύνων σύμβουλος Πατρίκ Πουγιανέ δήλωσε ότι υπάρχει περιθώριο για υψηλές αποδόσεις προς τους μετόχους. Αναλυτές εκτιμούν ότι και άλλοι όμιλοι θα ακολουθήσουν, εφόσον πειστούν ότι οι αυξημένες τιμές ενέργειας θα έχουν διάρκεια.
Αντίστοιχο μήνυμα έστειλε ο επικεφαλής της Chevron, Μάικ Γουίρθ: τα έκτακτα οφέλη «ανήκουν στους μετόχους μας» και θα πρέπει σταδιακά να επιστρέψουν σε αυτούς.
Η Chevron προβλέπει κεφαλαιουχικές δαπάνες 18–19 δισ. δολαρίων φέτος, από λίγο πάνω από 17 δισ. πέρυσι και 16 δισ. το 2024. Ο Γουίρθ τόνισε, ωστόσο, στους FT ότι η εταιρεία θα διατηρήσει αυστηρή πειθαρχία στις επενδύσεις της.
Γιατί δεν σπεύδουν σε νέες μεγάλες επενδύσεις
Οι υψηλές τιμές δεν μεταφράζονται αυτομάτως σε αποφάσεις για νέα κοιτάσματα και υποδομές.
Όπως εξηγεί στους Financial Times ο Μάρτιν Ρατς, επικεφαλής ευρωπαϊκής έρευνας πετρελαίου και φυσικού αερίου της Morgan Stanley, οι εταιρείες αποφεύγουν προς το παρόν τις μεγάλες αυξήσεις δαπανών που χαρακτήρισαν προηγούμενους ανοδικούς κύκλους.
Οι λίγο περισσότεροι από επτά μήνες της σύγκρουσης αποτελούν ακόμη σύντομο διάστημα σε σχέση με τον πολυετή σχεδιασμό μιας πετρελαϊκής.
Μετά την ενίσχυση των ισολογισμών και των πληρωμών προς τους μετόχους, όμως, αναμένεται να αυξηθεί η πίεση για επενδύσεις που θα αναπληρώσουν τα αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Προβάδισμα έχουν έργα κοντά σε υφιστάμενες πλατφόρμες και αγωγούς, τα οποία μπορούν να αναπτυχθούν φθηνότερα και ταχύτερα από την εξερεύνηση εντελώς νέων περιοχών.
Ο επικεφαλής της Vitol, Ράσελ Χάρντι, εκτιμά ότι περισσότερα χρήματα θα κατευθυνθούν σε επενδύσεις με βραχυπρόθεσμο ορίζοντα υλοποίησης. Η προοπτική ενός κοιτάσματος που θα αρχίσει να παράγει το 2039 δύσκολα ενθουσιάζει τις χρηματιστηριακές αγορές, παρατηρεί.
Οι εξαγορές σκοντάφτουν στις αποτιμήσεις
Η συσσώρευση μετρητών μπορεί να αναζωπυρώσει και τις εξαγορές σε έναν κλάδο με διαδοχικούς κύκλους συγκέντρωσης.
Η μεταβλητότητα του πετρελαίου, ωστόσο, δυσκολεύει τη συμφωνία μεταξύ αγοραστών και πωλητών για την αξία των περιουσιακών στοιχείων.
Ο Μάικα Σμιθ της McKinsey εκτιμά ότι οι τιμές του αργού θα έπρεπε να υποχωρήσουν στην περιοχή των 70 δολαρίων και να σταθεροποιηθούν για να επιταχυνθούν οι συμφωνίες. Πρόκειται για εκτίμηση σχετικά με τις προϋποθέσεις αναθέρμανσης των εξαγορών, όχι για πρόβλεψη ότι το πετρέλαιο θα κινηθεί άμεσα σε αυτά τα επίπεδα.
Η πιθανή επιστροφή στα διυλιστήρια
Ένας λιγότερο αναμενόμενος προορισμός για τα πρόσθετα κεφάλαια είναι η διύλιση, ένας τομέας από τον οποίο αρκετοί μεγάλοι όμιλοι έχουν περιορίσει σημαντικά την παρουσία τους στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ.
Οι σημερινές διαταραχές αναδεικνύουν εκ νέου την αξία των εγκαταστάσεων που μετατρέπουν το αργό σε εμπορεύσιμα καύσιμα. Οι FT σημειώνουν ότι εταιρείες εμπορίας, όπως η Vitol και η Trafigura, έχουν αγοράσει πολλά από τα διυλιστήρια που πούλησαν οι διεθνείς πετρελαϊκές.
Εκεί βρίσκεται και η ουσία του διλήμματος: τα έκτακτα κέρδη μπορούν να ενισχύσουν άμεσα τους μετόχους και τους ισολογισμούς. Η μετατροπή τους σε πρόσθετη παραγωγή και μεγαλύτερη επάρκεια καυσίμων απαιτεί επενδυτικές αποφάσεις, χρόνο και την πεποίθηση ότι τα έργα θα παραμείνουν αποδοτικά όταν το σημερινό ενεργειακό σοκ υποχωρήσει.
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της - στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.

