Η Γαλλία βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν λογαριασμό που μεγαλώνει και μια κοινωνία που αρνείται να τον πληρώσει. Το χρέος αυξάνεται, ο δανεισμός ακριβαίνει και οι πιθανές λύσεις (περισσότεροι φόροι ή λιγότερες δαπάνες) απειλούν να οξύνουν την οργή στους δρόμους.
Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, η περιγραφή ακούγεται επικίνδυνα γνώριμη. Μπορούν οι Ηνωμένες Πολιτείες να γίνουν η επόμενη Γαλλία; Αυτό το ερώτημα εξετάζει ο Ντέιβιντ Γκόλντμαν σε ανάλυσή του στο CNN, αναζητώντας τις ομοιότητες πίσω από τις δημοσιονομικές πιέσεις, αλλά και τις διαφορές που εξακολουθούν να προστατεύουν την αμερικανική οικονομία.
Η βασική διαπίστωση είναι ότι οι ΗΠΑ δεν αντιμετωπίζουν άμεσο κίνδυνο αντίστοιχης κρίσης. Διαθέτουν το δολάριο, μια τεράστια και διαφοροποιημένη οικονομία και μια επενδυτική έκρηξη στην τεχνητή νοημοσύνη που στηρίζει την ανάπτυξη. Αυτό, όμως, δεν ισοδυναμεί με πιστοποιητικό δημοσιονομικής υγείας.
Το πρόβλημα που ενώνει τη Δύση
Η Γαλλία αποτελεί την οξύτερη εκδήλωση μιας ευρύτερης πίεσης, σύμφωνα με το CNN. Στο Ηνωμένο Βασίλειο και σε άλλες δυτικές οικονομίες εμφανίζεται ο ίδιος συνδυασμός: ταχεία αύξηση χρέους, υψηλότερο κόστος εξυπηρέτησής του και ανεπαρκής πολιτική βούληση για αποφάσεις με εκλογικό κόστος.
Ο πόλεμος στο Ιράν επιδείνωσε τις δημοσιονομικές δυσκολίες, εντείνοντας τις ενεργειακές πιέσεις. Όπως αναφέρει η ανάλυση, επικαλούμενη το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, από τον Φεβρουάριο η μέση απόδοση των δεκαετών κρατικών ομολόγων της G7 αυξήθηκε περισσότερο από μία ποσοστιαία μονάδα, στο υψηλότερο επίπεδο σχεδόν 20 ετών.
Το ΔΝΤ προβλέπει ότι μέχρι το τέλος της δεκαετίας το συνολικό δημόσιο χρέος των επτά οικονομιών θα υπερβεί τη συνολική οικονομική παραγωγή τους, για πρώτη φορά μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Στη Γαλλία, το χρέος βρίσκεται περίπου στο 119% του ΑΕΠ, σχεδόν διπλάσιο από την ευρωπαϊκή τιμή αναφοράς του 60%, ενώ το ετήσιο δημοσιονομικό έλλειμμα φθάνει το 5,4% του ΑΕΠ.
Ο Πίτερ Τέιλορ-Γκούμπι, καθηγητής Κοινωνικής Πολιτικής στο Πανεπιστήμιο του Κεντ, προειδοποιεί στο CNN ότι η πίεση των αγορών ομολόγων έχει φθάσει σε σημείο που οι κυβερνήσεις δεν μπορούν πλέον να αγνοούν.
Οι ΗΠΑ πληρώνουν πάνω από 1 τρισ. δολάρια σε τόκους
Οι αμερικανικοί αριθμοί δεν προσφέρουν μεγάλη παρηγοριά. Χρέος περίπου 32 τρισ. δολαρίων, κοντά στο ετήσιο ΑΕΠ των ΗΠΑ, και δημοσιονομικό έλλειμμα περίπου 2 τρισ. δολαρίων στην οικονομική χρήση που μόλις ολοκληρώθηκε, άνω του 6% του ΑΕΠ.
Το ετήσιο κόστος τόκων έχει ξεπεράσει το 1 τρισ. δολάρια, απορροφώντας περίπου το 14% των ομοσπονδιακών δαπανών. Με άλλα λόγια, περίπου ένα στα επτά δολάρια του προϋπολογισμού κατευθύνεται στην εξυπηρέτηση τόκων.
Παρά τα μεγέθη αυτά, η συζήτηση για περιορισμό δαπανών και αύξηση φόρων παραμένει, κατά τον Γκόλντμαν, λιγότερο ουσιαστική στις ΗΠΑ από ό,τι στην Ευρώπη.
Γιατί, λοιπόν, οι αγορές δεν αντιμετωπίζουν την Ουάσιγκτον όπως το Παρίσι;
Η ασπίδα του δολαρίου
Το μεγαλύτερο αμερικανικό πλεονέκτημα είναι η έκδοση του βασικού αποθεματικού νομίσματος του κόσμου.
Η κεντρική θέση του δολαρίου στις διεθνείς συναλλαγές, μεταξύ άλλων σε εμπορεύματα όπως το πετρέλαιο και ο χρυσός, συντηρεί ισχυρή ζήτηση για το αμερικανικό νόμισμα. Κατά την ανάλυση του CNN, η διαφάνεια και η εμπιστοσύνη στο κράτος δικαίου εξακολουθούν να στηρίζουν αυτόν τον ρόλο, παρά τη φθορά της τελευταίας δεκαετίας.
Το προνόμιο μεταφέρεται στην αγορά αμερικανικών κρατικών ομολόγων, που παραμένει βασικό καταφύγιο για τους επενδυτές.
Ενδεικτικά, όταν οι μετοχές υποχώρησαν την προηγούμενη εβδομάδα, οι επενδυτές στράφηκαν ξανά στους αμερικανικούς τίτλους, οδηγώντας τις αποδόσεις τους αισθητά χαμηλότερα. Αυτή η δυνατότητα προσέλκυσης κεφαλαίων σε περιόδους φόβου διευρύνει τα περιθώρια χρηματοδότησης της Ουάσιγκτον.
Η ανάπτυξη κάνει τη διαφορά. Και η AI τη στηρίζει
Το δεύτερο ανάχωμα βρίσκεται στην ίδια την οικονομία. Οι ΗΠΑ διαθέτουν μέγεθος και διαφοροποίηση που τις καθιστούν λιγότερο ευάλωτες σε κραδασμούς από μικρότερες οικονομίες. Στην παρούσα συγκυρία, η τεχνητή νοημοσύνη προκαλεί μια επενδυτική έκρηξη που ενισχύει την οικονομική δραστηριότητα, ενώ άλλοι κλάδοι εμφανίζουν στασιμότητα ή υποχώρηση.
Για τη βιωσιμότητα του χρέους, η σχέση ανάμεσα στο κόστος δανεισμού και την ανάπτυξη είναι καθοριστική. Όσο ισχυρότερα αυξάνεται η οικονομία, τόσο ευκολότερα μπορεί να διαχειριστεί το βάρος των υποχρεώσεών της.
Ο Μαρκ Ζάντι, επικεφαλής οικονομολόγος της Moody’s Analytics, εκτιμά ότι η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκονται πιο κοντά σε επικίνδυνα όρια. Στις ΗΠΑ, η συμβολή της AI στην ανάπτυξη αυξάνει τις πιθανότητες ομαλότερης διαχείρισης του χρέους.
Σπεύδει, ωστόσο, να προειδοποιήσει ότι η μεγαλύτερη αντοχή δεν δικαιολογεί εφησυχασμό. Η απουσία άμεσης κρίσης δεν σημαίνει ότι η δημοσιονομική πολιτική είναι υπεύθυνη.
Γιατί δεν θεωρείται πιθανό ένα ευρωπαϊκό ντόμινο
Η γαλλική πίεση αναζωπυρώνει τον φόβο μετάδοσης, αλλά οι οικονομολόγοι που επικαλείται το CNN θεωρούν ότι το πρόβλημα παραμένει σε μεγάλο βαθμό περιορισμένο στη χώρα.
Ο Άντριου Κένινγχαμ, επικεφαλής οικονομολόγος Ευρώπης στην Capital Economics, επισημαίνει ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα διαθέτει δυνατότητες αγοράς ομολόγων για τον περιορισμό ενδεχόμενης μετάδοσης, εφόσον απαιτηθεί παρέμβαση.
Παράλληλα, άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες εμφανίζουν μικρότερα ελλείμματα, ενώ ορισμένες αναμένεται να καταγράψουν πλεονάσματα φέτος.
Στο πολιτικό πεδίο, η παραμονή στην Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθεί να υποστηρίζεται από τις γαλλικές πολιτικές δυνάμεις, συμπεριλαμβανομένης της Μαρίν Λεπέν, η οποία έχει εγκαταλείψει προ πολλού την παλαιότερη θέση της υπέρ του Frexit.
Η «ημερομηνία Χ» της Αμερικής
Ο μεγαλύτερος απρόβλεπτος παράγοντας για τις ΗΠΑ μπορεί να προέλθει από την εσωτερική πολιτική τους.
Σύμφωνα με την ανάλυση, το επόμενο έτος η χώρα αναμένεται να βρεθεί ξανά αντιμέτωπη με το ανώτατο όριο χρέους. Το νέο Κογκρέσο θα χρειαστεί να διαπραγματευτεί την αύξησή του με τον Ντόναλντ Τραμπ, ενδεχομένως σε συνθήκες εντονότερης σύγκρουσης, εάν οι Δημοκρατικοί αποκτήσουν τον έλεγχό του.
Χωρίς συμφωνία, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να οδηγηθούν σε αθέτηση πληρωμών λόγω του νομοθετικού περιορισμού στον δανεισμό τους, ακόμη και αν η οικονομία τους διαθέτει τη δυνατότητα να στηρίξει την εξυπηρέτηση του χρέους.
Ο Ζάντι θεωρεί ότι μπορεί να διαμορφωθεί σενάριο παραβίασης του ορίου έως τα τέλη Οκτωβρίου του 2027.
Η Αμερική, επομένως, διαθέτει ισχυρά αναχώματα απέναντι στις πιέσεις που δοκιμάζουν τη Γαλλία. Το ερώτημα που αφήνει η ανάλυση του CNN είναι εάν η πολιτική της ηγεσία θα αξιοποιήσει αυτά τα περιθώρια ή θα τα υπονομεύσει, προκαλώντας μια κρίση που θα μπορούσε να έχει αποφύγει.
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της - στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.

